राष्ट्रवादी मखु, ब्राम्हणवादी टक्कर

राष्ट्रवादी मखु, ब्राम्हणवादी टक्कर

संविधानय् संशोधन याये मखु धइगु ओलीया अडानं यानाः देशय् पहाड व मधेसया दथुइ तनाव ब्वलनाः राष्ट्र विखण्डन हे जकं जुइगु खः लाकि धइगु ग्याःचिकु तकं ब्वलंगु दु । थ्व अडानयात गय् यानाः राष्ट्रवादी अडान धाये फइ ?


अन्ततः माओवादी केन्द्रया अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल थःगु वहे निर्णयलय् लिहां वये माल गुगु निर्णय वयकलं थनिं निला न्ह्यः यानादीगु खः । निला न्ह्यः वयकलं एमाले अध्यक्ष खड्ग ओलीया सरकारयात त्वःताः कांग्रेसया समर्थनय् थःगु हे नेतृत्वय् सरकार गठन यायेगु निर्णय यानादीगु खः । तर अबले वयकःयात छगू बिचाः मयाः कथंया द्वपं वल । व छु धायेबलय्, ओली सरकारं भारत विरुद्ध कडा टक्कर कयाच्वंगु इलय् ओली सरकारयात क्वःथलेगु लागिं भारतं प्रचण्डयात प्रयोग यात । अर्थात एमाले–माओवादी वाम गठबन्धन तछ्यायेगु लागिं भारतं दयेकूगु ग्राण्ड डिजायनय् प्रचण्ड फँसे जुल ।

ओली सरकार क्वःथलेगु ज्या भारतं यायेत्यंगु व उकियात प्रचण्डं साथ बिउगु धइगु थ्व हुइनाभुइना दना जक वयेवं प्रचण्ड लिचिल । अले ओलीलिसे हे ‘भद्र सहमति’ यानाः कांग्रेसलिसे दूरी दयेकल । अबले ओली सरकार क्वःथलेगु लागिं भारतं गुगुं भूमिका म्हितूगु खः लाकि मखु धइगु खँया प्रत्यक्ष प्रमाण ला आः तक लुया वःगु मदुनि । तर थुलि यथार्थ धाःसा पक्का नं खः कि प्रधानमन्त्री ओलीं भारतलिसे अबले जिक्व टक्कर काःगु हे खः । भारतलिसे टक्कर काःगु कारणं यानाः हे ओलीया राष्ट्रवादी ग्राफ गाक्कं थहां वंगु व जनताय् वयकःया ‘लोकप्रियता’ नं स्थापित जूगु खः धकाः माने याना तःगु दु । 

वास्तवय् ओलीं भारतलिसे टक्कर कायेवं वयकःयात राष्ट्रवादी धायेमाःगु खः ला ? अले वयकलं भारतलिसे टक्कर काःगुया कारण धाथें राष्ट्रवाद हे खः ला ?

वास्तवय् ओलीं भारतलिसे टक्कर कायेवं वयकःयात राष्ट्रवादी धायेमाःगु खः ला ? अले वयकलं भारतलिसे टक्कर काःगुया कारण धाथें राष्ट्रवाद हे खः ला ? थ्व धाःसा थौंया इलय् विश्लेषण यायेमाःगु विषय खः । दकलय् न्हापां वने, प्रधानमन्त्री ओलीं भारतलिसे टक्कर काःगुया कारण छु ? भारतं नेपाःयात नुना छ्वयेगु (सिक्किमयात थें) कुतः याःगु कारणं प्रधानमन्त्री ओलीं भारतलिसे टक्कर काःगु खः ला ? अथवा भूटानयात थें थःगु उपनिवेश दयेकेगु सम्झौताया प्रस्ताव छ्वया हःगु कारणं टक्कर काःगु खः ला ? मखु । ओलीं भारत विरुद्ध थुपिं छुं हे कारणं टक्कर काःगु मखु । टक्कर काःगुया मू कारण खः, न्हूगु संविधानयात समावेशी दयेकेमाः धइगु माग तयाः मधेसी मोर्चां याःगु आन्दोलनयात भारतं समर्थन याःगु ।

संविधानसभां जारी याःगु न्हूगु संविधान समावेशी मजूगु अवश्य नं खः । देययात राज्य पुनर्संरचना यानाः संघीय प्रणालीया न्हूगु व्यवस्थाय् यंकेमाः धकाः गुगु समुदायं आन्दोलन याःगु खः व समुदायया मागयात थुकिं पूवंक हे वेवास्ता याःगु दु । अय् जूगुलिं मधेसी मोर्चा जक मखु पहिचानय् आधारित संघीयता माः धकाः आन्दोलन यानाच्वंपिं आदिवासी जनजाति, दलित आदि फुक्क हे समुदायं थ्व संविधानया विरोध याःगु खः । थ्व विरोधया कित्ताय् झी नेवाःत नं दुथ्याः । 

संविधानय् विद्यमान थ्व ब्राम्हणवादी चरित्रयात कायम हे याना तये धकाः वयकलं भारतलिसे टक्कर काःगु खः । थ्व चरित्रतयत हटे यानां देयया राष्ट्रवादय् गनं हे घाः लाइगु खने मदु ।

थुगुुसी थ्व विरोधया सःयात भारतं नं समर्थन याना बिल । थ्वहे कारणं ओलीं भारत विरुद्ध टक्कर काःगु खः । भारतं नेपाःया संविधान फुकसितं स्वीकार्य जुइ कथं समावेशी दयेकि धाल, ओलीं संविधानयात समावेशी दयेके फइ मखु धकाः अडान काल । टक्कर थुकी हे खः । उकिं प्रधानमन्त्री ओलीं भारत विरुद्ध गुगु टक्कर काःगु खः, व वास्तवय् गलत ज्याया लागिं काःगु टक्कर खः । थःगु हे देयया जनता विरुद्ध भारतलिसे काःगु टक्कर खः ।

देशय् जारी जूगु संविधानयात समावेशी दयेके फइ मखु धइगु ओलीया अडान छुं हे अर्थय् राष्ट्रवादी अडान मखु । थ्व ला छगू ब्राम्हणवादी अडान खः । वर्तमान संविधानयात खस आर्य ब्राम्हणवादीतयसं जक बांलाः धयाच्वंगु दु । उत्पीडित समुदायं बांलाः धयाच्वंगु मदु । उकिं प्रधानमन्त्री ओलीं भारतलिसे गुगु टक्कर काःगु खः, व राष्ट्रवाद बचे यायेत काःगु टक्कर मखु बल्कि ब्राम्हणवाद बचे यायेत काःगु टक्कर खः । थ्व टक्करय् ओली विजयी जूगु हे खःसां थुकिं देशय् राष्ट्रवाद बल्लाकी मखु, ब्राम्हणवाद जक बल्लाकी ।

देशय् जारी जूगु वर्तमान संविधान संशोधन जूसा जक ब्राम्हणवादया पराजय जुयाः आदिवासी जनजाति, मधेसी, दलित थेंज्याःगु उत्पीडित समुदायया विजय जुइ । यदि संशोधन मजुल धाःसा ब्राम्हणवादया हे विजय जुइ ।

संविधानय् खस नेपाली भाषायात जक राष्ट्र भाषाया मान्यता बियातःगु दु,फुक्क हे प्रदेशत खस आर्य जातिया बाहुल्यता दइ कथं सीमा निर्धारण यानातःगु दु ।

उकिं प्रधानमन्त्री ओलीं भारत विरुद्ध टक्कर काल धायेवं उकियात ‘राष्ट्रवादी’ टक्कर हे खः धइगु भ्रमय् झी च्वने मजिउ । थ्व टक्कर वयकलं छु ‘कज’ या लागिं काःगु खः, उकियात नं थुइकेमाः । संविधानय् खस नेपाली भाषायात जक राष्ट्र भाषाया मान्यता बियातःगु दु, खस आर्य समुदायया प्यंगुलिं जाति (ब्राम्हण, क्षेत्री, सन्यासी, दशनामी) या नां हे उल्लेख जुयाच्वंगु दु, फुक्क हे प्रदेशत खस आर्य जातिया बाहुल्यता दइ कथं सीमा निर्धारण यानातःगु दु । संविधानया थ्व प्रावधानयात संशोधन याये माल धइगुया अर्थ थुकी कायम जुयाच्वंगु ब्राम्हणवादी चरित्रत चीके माल धाःगु खः । ओलीं थ्व संशोधन याये मखु धाःगुया अर्थ थुकी विद्यमान ब्राम्हणवादी चरित्रत कायम हे याना तये धाःगु जुल । संविधानय् विद्यमान थ्व ब्राम्हणवादी चरित्रयात कायम हे याना तये धकाः वयकलं भारतलिसे टक्कर काःगु खः । संविधानया थ्व ब्राम्हणवादी चरित्रतयत हटे यानां देयया राष्ट्रवादय् गनं हे घाः लाइगु खने मदु । थुकिं ला बरु राष्ट्रवादयात बल्लाकेगु जकं ज्या याइ ।

संविधानय् थ्व संशोधन याये मखु धइगु ओलीया अडानं यानाः देशय् पहाड व मधेसया दथुइ तनाव ब्वलनाः राष्ट्र विखण्डन हे जकं जुइगु खः लाकि धइगु ग्याःचिकु तकं ब्वलंगु दु । थथे राष्ट्र हे विखण्डन याइगु तकया ग्याःचिकु ब्वलंकीगु अडानयात गय् यानाः राष्ट्रवादी अडान धाये फइ ? थ्व ला राष्ट्रघाती अडान जकं जुल का ।

आः ओली लिपा वइम्ह न्हूम्ह प्रधानमन्त्रीं थ्व खँय् आवश्यक जुल धाःसा भारतया समेत ग्वहालि कयाः संविधानयात समावेशी व पहिचानमैत्री दयेकेगु ज्या यायेमाः । थ्व बाहेक सन् १९५० या सन्धि, कालापानीइ भारतीय सेनाया तैनाथी, सुस्ताय् भारतीय अतिक्रमण आदि थेंज्याःगु मामिलाय् धाःसा भारतलिसे टक्कर कया हे च्वनेमाः । उगु टक्करयात जक राष्ट्रवादी टक्कर धाये फइ ।

नेपालभाषा टाइम्सपाखें

लेखक बारेः

सुरेश किरण

किरण कवि तथा नेपालभाषाको दैनिक पत्रिका नेपालभाषा टाइम्सका सम्पादक हुन् ।