समाज कालाउ राष्ट्र परिवर्तन पाका जिम्मा धानागेलाइता हि

समाज कालाउ राष्ट्र परिवर्तन पाका जिम्मा धानागेलाइता हि

नेपालि शब्द कोषता धानाको अर्थ जवान, वाराङ माजेङ्का कालाउ धाना अवस्था द्याङ गेलाइको झाराङ खान्तेङ जाँगर हिका बेला दोका हि । जातिङ्को धाना दोका परिवर्तनको संवाहक । समाजको परिवर्तन, राष्ट्रको परिवर्तन पाका जिम्मा धानागेलाइता हिखे । दोफाङ धेमालाइ समाज हेङ सामाजिक, आर्थिक कालाउ राजनैतिक रुपता सक्षम बानाइका जिम्मेवारि धेमालाइ धानाता हि । तर परिवर्तन पालि सजिलो मान्थु, दोफाङ असम्भव बुङ मान्थु । परिवर्तनको भासिङ निरन्तरताको आवश्यकता हि । ए बासार, न्हे बासार, ना बासार निरन्तरताको खिनिङ काथा माको न्हे कुरि ते बासार लागिलि बुङ दो, ओङको खान्तेङ हेन्जा लागिलि बुङ दो केलाइ धेमालाइ धानाता ओङको झोखो त्याग पाका हिम्मत हिलि गोयाङ । धेमालाइ धानाता ओङको हिम्मत बुङ हि । तर विडम्बना केलाई वास्तविकता सो दुरे खाअ्लि भोदोङन्हाखे । ताइको जिम्मेवारि लाअ्लि खाङ्दोङन्हाखे । 

धेमालाई समुदायको आर्थिक, साँस्कृतिक सामाजिक स्थिति मजबुद बानाइलि भासिङ राज्यको निति नियम बानाइका थामे थेपा पहुँचको आवश्यकता हि ।

तर नान्चि धेमालाइ धाना गेलाइको वास्तविकता सो दुरे खाअ्लि भोलि, जिम्मेवारि लाअ्लि खाङ्लि रहर बुङ ते माको । यिस्का जेङ्लिको एलोङ खिनिङ निष्कर्ष हाइ दोनु । राज्य सो एला थेपा केलाइ हेङ पाका व्यवहार । एकात्मक राज्य व्यवस्था जेलाउ सो सुरु जेङ्हि, केलाइको भाषा, सँस्कृति, सामाजिक सभ्यता हेङ ध्वस्त बानाइका षडयन्त्र जेङ्हि । उदाहरण स्वरुप मिङकाउ हेङ विरालो, खिया हेङ कुकुर दोतेङ पढिपाहि । आरोङ मिङकाउ हेङ विरालो, विरालो हेङ क्याट दोपाहि, खिया हेङ कुकुर, कुकुर हेङ डग दोपाहि । केलाइ एन्साङ दोचान्हाहि । हेन्जाङ बासार न्हुसो विरालो हेङ क्याट, कुकुर हेङ डग खिनिङ गिनाहि, मिङकाउ कालाउ खिया निल्नाहि अथवा निल्पुदोङन्हाखे । ओङको खान्तेङ आतुसा बारान्हाहि कुइरे गेलाइको जीवनि पढिलि गोइहि, कुइरे गेलाइ लेखेका अमेरीका, जर्मनको काथा पढिलि गोइहि । एसा लेखेतेङ हिलाउ एन्ता सो शिक्षा, प्रेरणा मानिङका दोका माको । कुइरेको जीवनिको साटो मुक्तिसेना साकारु धिमालको जीवनि पढिलि निङ्नु, अमेरिका, जर्मन भारिको विषयवस्तुको काथा खान्तेङ

कानिबेराङ (मोरङको कानेपोखरि धेमालाइ कानीबेराङको मिङसो ताअ्का काथा हि ।) को काथा पढिलि निङ्नु केलाई हेङ आत्मिय लागिधाङ । 

हेसा हेसा जेङ्तेङ केलाई खुवाको चान, स्याइलेको बागालता मिसालाइन्हाका हिनाहि । खुवा जेङतेङ बुङ स्याइले दोतेङ ताइमी हेङ महसुस पातेङ हिनाहि ।

जातिङको यिन्सिका शिक्षा हिनु केलाई हासुबुङ माझाताङ पढिलि मालाअ्धाङ वाला । केलाइता साक्षरताको प्रतिशत हेन्जाङ वृद्धि जेङधाङ । ओङकोङ निरक्षरताको फाइदा ह्रुतेङ केलाई हेङ चुट्किला बानाइतेङ लेङतेङ हि द्याङगेलाइ । वास्तविक घटना केलाइको वोइ, आजु गेलाई वृद्धा भत्ता अथवा नागरिकता बानाइलि गाविसता हानिलि गोइनु, हेलाउ जन्मिका ? जिन्से मिङलाउ ना तोर्से सेलाउ दोतेङ सचिव सो पियन थेपा कातकाताइपा लेङ्खे । केलाइको आत्मसम्मान, केलाईको समुदाय हेङ उपेक्षित पाका प्रतिनिधी घटना या ।ajit-k-dhimal

अतः धेमालाई समुदायको आर्थिक, साँस्कृतिक सामाजिक स्थिति मजबुद बानाइलि भासिङ राज्यको निति नियम बानाइका थामे थेपा पहुँचको आवश्यकता हि । थेकातेङ परिवर्तन चुमालि आवश्यक हि । नगेन्द्रबहादुर धिमाल संसद भवन दुल्लाउ काकोमको रिक्सा धाअ्पाका साइला काकाको जीवनता परिवर्तन मालोनु, भिष्म धिमाल संसद भवन लिअ्ता नुई धुइलाउ न्हे जिउ हिलाउ बुङ मिसिङ धाःतेङ ए सान्जा चालि गोइका माइलि भाउजिको जीवनता परिवर्तन मालोनु, पर्तमान धिमाल तालि बेअ्तेङ बानाइका संविधान सो धेमालाइ समुदायको परिवर्तन माजेङनु राज्यको निति नियम बानाइका थामेता थेकालिको अर्थ मान्थु । अन्त्यता धेमालाइ धानाता धेमालाइ सामाजहेङ परिवर्तन पाका शक्ति हि । हेसा हेसा जेङ्तेङ केलाई खुवाको चान, स्याइलेको बागालता मिसालाइन्हाका हिनाहि । खुवा जेङतेङ बुङ स्याइले दोतेङ ताइमी हेङ महसुस पातेङ हिनाहि । ओङको भासिङ धेमालाई धाना, ना स्याइलेको बागाला लाअ्तेङ लोउ । जातिङको खुवा जेङतेङ धेमालाइको रेम्का कालाउ समुन्नत समाज सम्भव हि ।

क्याटेगोरीः धिमाल, राष्ट्रभाषा